Το Ρεμπελιό των Ποπολάρων

ΔΙΗΓΗΣΙΣ

ΤΟΥ ΡΕΜΠΕΛΙΟΥ ΤΩΝ ΠΟΠΟΛΑΡΩΝ

ήγουν
του νησίου της Ζακύνθου όπου έγινεν εις τους 1628

Την παρούσαν διήγησην εβουλήθηκέ μου, εμέ του Άντζολου Σουμάκη του ποτέ σινιόρ Τζόρτζη από το άνωθεν νησί της Ζακύνθου, να την βάλλω εις εθύμιση. Δια ποία αφορμή και αιτία ο λαός όλος της χώρας του άνωθεν νησίου εσηκώθησαν κατ’ απάνου του πρίντζιπό τους και των αρχόντων τους με βουλή και γνώμη να κόψουν τους άρχοντές τους, και εις ποίον καιρόν εσυνέβη η υπόθεσις ετούτη.
Εις τον χρόνον τον 1628 οι Αφρικοί τόποι, ήγουν της Μπαρμπαρίας, ηβρισκόμενοι να έχουν πλησίον λαόν κουρσάρων, οι οποίοι τόσον με καράβια, ωσάν και με κάτεγα έδωσαν μεγάλαις ζημίαις ολονών των χριστιανών, τόσον του βασιλέως της Σπάνιας, ωσάν Φράντζας, Βενετζιάνων και πάσα άλλων χριστιανών, ήτον μεγάλον θαύμα εις ταις ζημίαις όπου έκαναν. Τόσον από πτωχότατοι, όπου ήσαν, τώρα ευρέθησαν όλοι πλούσιοι από τα περισσά κουρσέματα, όπου έκαναν των χριστιανών, και η αιτία ήτον οπού το έθνος ετούτο των κουρσάρον επλήθυναν, ότι ο ρήγας της Σπάνιας δια να διώξει από τους τόπους του 70 χιλιάδες λαόν και πλέον από τους Γρανατσέρους, ετότε επλήθυναν την Αφρικήν και ετέρους τόπους της Τουρκίας. Οι οποίοι Γρανατίνοι δια να συμπλησιάζουν με την Μπαρμπαριάν έπιασαν την πίστη του Μουαμέτη, και εκάνανε Τούρκικα εις το κρυφό. Όμως ο βασιλεύς μετά καιρόν ξανοίγωντάς τους όλους τους εδίωξε από τους τόπους άνδρες και γυναικόπαιδα. Πολλοί λέγουν πως εδίωξε εκατόν πενήντα χιλιάδες ψυχαίς, και άλλοι λέγουν εννενήντα. Και άφησαν τα καλά τους και εσκορπιστήκανε εις τον κόσμον, και επήγαν εις μέρη και χώραις των Τούρκων, ως είπα. Αμή το πλέον μέρος εκατοίκησε εις τας χώρας και τόπους της Μπαρμπαρίας, ήγουν της Αφρικής, και ωσάν όπου ήσαν άνθρωποι τεχνεμένοι εις σε πολλαίς επιστήμαις, επλήθυναν και ηύξηναν όλαις εκείναις αι χώραις από πάσα τέχνην και αξίαις αρκεταίς, οπού προτήτερα δεν τας είχεν. Ήσαν και καλοί μαστόροι των καραβιών και κατέργων, από τα οποία έκαμαν πλήθια από αυτά, και έδωσαν περίσσιαις ζημίαις, ως είπα, και εις όλον το έθνος των χριστιανών, τόσον της γης ωσάν και του πελάγου. Και εκεί όπου πρώτα αρμάτοναν έξη επτά κάτεργα μόνον, τώρα αρματώνουν εις όλην την Αφρικήν είκοσι δύο μεγάλα και ανδρειωμένα κάτεργα.
Εις τον καιρόν ετούτον είχαν βέβαια γνώμην οι αυτοί κουρσάροι της Αφρικής ότι να κτυπήσουνε με την Αρμάδα τους και το νησί της Ζακύνθου, ως είχαμε τα μαντάτα συχνά από πλέον τόπους. Δια το οποίον πράγμα εβάλθη ο λαός της χώρας εις ορδινία από τον αφέντη τον κενεράλε τον Πόντε, οπού εις τον καιρόν εκείνον ευρισκότουν εις την Ζάκυνθο, στελμένος από την γαληνοτάτη αυθεντεία της Βενετίας δια να κρίνη εκείνον τον λαόν εις τα παραπονέματά τους, διότι εις καιρόν όπου ήθελαν έλθει οι εχθροί να είμεσθε έτοιμοι να τους δώσωμε πρόσωπο και να τους πολεμήσωμε, ως πρέπει.
Τοιμάσας δια την αφορμή ετούτην 14 καπετανέους εις όλον τον λαόν της χώρας, ήγουν εις πάσαν ενορίαν έναν, διότι να ήνε έτοιμοι κάθε καιρόν οπού να έλθουν οι εχθροί να συμμαζωχθούν με τάξιν ο πάσα ένα εις τον καπετάνιόν του, και ο κάθε καπετάνιος να συντρέχη με όλην την συντροφίαν να βρίσκη τον κουβερναδόρον του νησιού δια να λαβαίνη ορδινία εις σε ποίον τόπον έχει να υπάγη δια να φυλάξη την χώραν και να εναντιωθή των εχθρών, ως κυβερνήτης του πολέμου, με υπόσχεσιν ότι κάθε βράδυ να κρατούνε φύλαξι δύο καπεταναίοι όλον τον καιρόν του καλοκαιρίου, οπού είνε ο φόβος. Ήγουν ο ένος καπετάνιος να πηγαίνη με όλην την συντροφίαν δια να φυλάξη έξω εις το Σταυρωμένο, οπού είνε η άκρη της χώρας. Και εκείνος οπού είνε εις τον Σταυρωμένον να πέμψη είκοσι ή εικοσι πέντε ανθρώπους πάσα βράδυ απάνω εις τον κάμβο της Πούντας, δια να ξανοίγουν όλον το πέλαγος, και ερχόμενον κανένα ενάντιο να δίδουν το αβίζο του καπετάνιου του εις τον Σταυρωμένον με τους επιλοίπους συντρόφους, και εκείνος πάλιν εις τον ίδιο καιρό να δίδη λόγο εις το κάστρο του αφεντός του πρεβεδούρου και του κουβερναδούρου της χώρας, ομοίως και του καπετάνιου του αλλουνού του συντρόφου του, οπού είνε εις το Μόλο, και εις ετούτο τον τρόπον να κυβερνούνται όλοι. Και εις το άλλο μέρος της χώρας πάλιν, ήγουν έξω εις το Ποτάμι, την μερίαν του σιρόκκου, οπού είνε η έτερη άκρη της χώρας, έστεκαν ένα μέρος από τους καβαλαρέους της στρατειάς, ακόμη και έτεροι απεζοί λεγόμενοι κουριέριδες από τα χωρία, ως ήταν η παλαιά συνήθεια, από τους οποίους στρατιώταις εστέρνανε ένα μέρος παρόξω, ήγουν εις τον άγιο Σπυρίδωνα ένα μίλι πλέον και ολιγώτερον αλάργου από την χώραν εις την παραθαλασσίαν δια πλέον καλλίτερη φύλαξι, και παραμπρός πάλι από εκεί απάνω εις το κάμβο εις το βουνό λεγόμενο Ραφτόπουλο, όπου ξανοίγει όλο το πέλαγο. Εκει εκρατούσαν ετέρους δέκα δώδεκα άντρες και έτερα τέσσερα άλογα σιμά τους, ο οποίος τόπος και κάβος κλείει δαμάκι το πορτός της χώρας. Εις τον επίλοιπο τόπο της χώρας τριγύρο εις αυτό στέκονται έτεραι βίγλαις, οπού παντοτινά γίνονται από τους ανθρώπους των χωρίων, και εις τούτον τον τρόπον κυβερνούνται δια κάθε κουρσάρον και επίλοιπον εχθρόν κάθε χρόνον με πάσαν επιτηδειοσύνην.
Εις ετούταις ταις βίγλαις οπού πάσα βράδυ και έτερα παλληκάρια του λαού αρματωμένα, και έτεροι από άλλαις ενορίαις της χώρας, οι οποίοι επηγαίνανε δια χαράν τους και εσυντροφεύανε τον καπετάνιο εκείνης της βραδεινής. Ποίος επήγαιν’ εις τον ένα, και ποίος εις τον άλλο, κατά την αγάπην όπου κάθε εις επρόσφερε ή του ενού ή του άλλου, δια να αξιόνουν τον καπετάνιο εκείνον, ως φίλον τους, και δια να φαίνονται και εκείνοι άξιοι του πολέμου. Και έστεκαν εις την βίγλαν ως μισή ώρα της ημέρας, έπειτα εβάνοντο εις εύμορφο ορδινία και ηρχόντανε εις το Φόρο, και εκεί κατ’ έμπροσθεν του λαού έκανον πέντε έξη γύρους κτυπώντας ο κάθε ένας τους περισσιαίς αρκουμποσίαις, και έδειχνε ο καθένας την παρουσίαν και την ανδρείαν του. Και εις τον τρόπον ετούτον ωρεγόντανε οι νέοι να το κάνουνε το συχνό με περισσή ευχαρίστησι του επιλοίπου λαού, οπού τους εθεωρούσαν. Και εις τον τόπον ετούτον εδείχνανε μεγάλην παρρησίαν ο κάθε καπετάνιος, διότι έσερνε περισσούς ανθρώπους ο καθένας εις την συντροφίαν την ώραν εκείνην, και εις τον τρόπο ετούτον απερνούσανε το συχνό. Και βλέποντάς του ο γουβερναδόρος του νησιού, ο οποίος έχει την προτίμησιν της κυβερνήσεως του πολέμου, εθαυμαζότουνα εις τους περισσίους ανθρώπους οπού ήσαν με κάθε καπετάνιο πάσα αυγή, μη ηξεύρωντας το πως μέρος απ’ αυτούς ήσαν δανεικοί από άλλαις συντροφίαις, και εχαιρότουνα κατά πολλά το πως η χώρα ετούτη έχει περισσον λαόν, και δύσκολο το είχε ότι να καταπατηθή από τους εχθρούς. Ομοίως μετά καιρόν έμαθε πως επέρνα η δουλεία και περίσσια του εκακοφάνη, διότι εις τρόπον ετούτον δεν ημπόρειε να καταλάβη βέβαια πόσος λαός ευρίσκεται εις την χώρα ετούτη, δια να κυβερνηθή εις ώρα χρείαν και να εναντιωθούν εις τον εχθρόν πάσαν καιρόν οπού έρθουν. Δια τούτο ελογίαζε ότι να εύρη στράτα και μέθοδο να διορθώση την δουλειά ετούτη, και τέλος πάντων ο λογισμός του ήτανε δικαιολογημένος, διότι ωσάν απεσταλμένος και πλερωμένος από την αυθεντείαν δια την υπόθεσιν ετούτην, δια να βλέπη το δίκαιόν τους εις οποίον τόπον τον πέμπει δια να κυβερνήση και να διορθώση ως πρέπει τα πάντα όλα. Ήτον το λοιπόν χριστιανικόν να τα βλέπουν τα πάντα όλα σωστά και μετρημένα και να διορθώνουν τα ψεύματα εις αληθοσύνης, ως έχουν το βάρος απάνου τους της κυβερνήσεως. Διότι αν συνέβη κανένα κακόν ενάντιο, πρέπει ότι αυτός να πληρώνει με την παίδεψίν του, έξω οπού χάνει και την τιμήν του και πλέον κυβέρνησι δεν του δίδουν. Ο οποίος γουβερναδόρος οπού εις καιρόν ετούτονε ευρισκότουνα, ωνομαζότουνα κόντε Πορτζενίγο, είνε από τα μέρη της Φραγγίας, σούδιτος Βενετζιάνος, και άρχοντας κατά πολλά φρόνιμος και επιτήδειος εις πάσσα του κάμωμα και αρεταίς. Και εις τον καιρόν ετούτον ήλθε άλλος κυβερνήτης εις τον τόπο αυτού, διότι ετούτου του πρώτου ο καιρός εσώθη. Και του δευτέρου το όνομα κόντε Στρασόλδο, άρχοντας και ετούτος περίσσα ευγενικός και άξιος της Κυβερνήσεως, με αρεταίς. Και όταν έσωσε ο κόντε Προτζένιγος εις την Βενετίαν έδωσε είδησι της αυθεντείας εις τα γενόμενα ετούτα, οπού εγενόταν εις την χώραν της Ζακύνθου, δια το οποίον είπε πως ήτανε χρειαστικό να γράψουν του πρεβεδούρου της Ζακύνθου, ότι με πάσα τρόπο και μόδο να κυττάξη να γράψη, ήγουν να αρολάρη όλον τον λαόν της χώρας, κράζωντας πάσα καπετάνιο με την συντροφίαν του όλην, και να τους γράψη κατά όνομα, και τούτο δια να βεβαιωθεί το πόσος λαός ευρίσκεται εις την χώραν της Ζακύνθου, και να δώση παρευθύς βέβαιαν και καθαράν απόκρισιν της αυθεντείας εις ετούτο, δια να ηξεύρουν να κυβερνηθούν εκείνοι, οπού έχουν το βάρος του πολέμου, δίδωντας λόγον των συνδίχων της χώρας και έννοιαν, και όχι δια άλλο τέλος.

 

Get Adobe Flash player